از كشف طلا توسط انسانها قرنها مي گذرد اين فلز در جدول تناوبي مندليف در خانه شماره 79 قرار گرفته و جزء‌ عناصر وابسته و تك ظرفيتي است تاريخچه‌اي كهن دارد همين بس كه بدانيم آثار بدست آمده در پي كاوشهاي باستان شناسان حاكي از آن است كه در دوران پادشاهي كورش طلا از رونق خاصي برخوردار بوده است بطوريكه سكه و ظروف و لوازم زيبايي از آن دوره كشف گرديده است كه در موزه ايران و اروپا و امريكا وجود دارد. طلا با تلالو خود كه چشم بشر را خيره مي سازد موجب زد و خورد و جنگهاي خونين بين طوايف و حتي كشورها شده است اين فلز بصورت سنگ معدني در افريقا و امريكا و آسياي جنوب شرقي يافت مي شود و اكثراً در جوار معادن مس و سرب است در حال حاضر اين فلز پشتوانه اقتصادي كشورها از جمله ایران مي باشد. در روزگاران نه چندان دور هنر صنعت گران ايراني در بازارهاي منطقه طرفداران زيادي داشت با اين وجود در سالهاي اخير به علت عدم حمايت از اين حرفه و از طرفي قاچاق بي رويه محصولات به كشور نه تنها سهمي از صادرات جهاني اين محصولات نداريم حتي بازارهاي داخلي را نيز از دست داده ايم اما تعدادی از کارآفرینان متعهد سعی دارند از طریق گسترش کارگاه های طلاسازی این صنعت را همچنان زنده و پویا نگه دارند . در اين تحقیق سعی شده مراحل انجام كار و مواد و ابزار مورد نياز براي راه‌اندازي كارگاه طلاسازي و چالش های این صنعت مورد بررسی قرار گیرد .

گذری بر خوشه صنعتی طلا در تهران :

شهر تهران از زمان قاجار یعنی حدود 220 سال پیش تاکنون پایتخت ایران بوده است. تمرکز فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و به‌طور کلی همه جانبه در شهر تهران آن را به یک مرکزیت ویژه و خاص تبدیل نموده است. از لحاظ جمعیتی نیز در حال حاضر شهر تهران طی روز، جمعیتی حدود 12میلیون نفر را در خود جای می‌دهد. هنوز هم خانواده‌ها و ایرانیان زیادی هستند که خریدهای خاص خود را از شهر تهران انجام می‌دهند. در عین حال به جهت وجود عمده مراکز فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ... در تهران تعاملات، نشست‌ها، مبادلات، معاملات، مناسبات، سمینارها، نمایشگاه‌ها و مراسم ملی و بین‌المللی برگزار می‌گردد. در چنین فضایی بدیهی است یکی از مراکز عمده خرید و فروش، عرضه، تقاضا، تولید، صادرات و واردات نیز شهر تهران باشد و کسب و کار طلا در این میان شرایط خاصی در تهران پیدا کرده است. همان‌گونه که مطرح شد تمرکز سلسله قاجار و پهلوی و نیز علاقه وافر پادشاهان در دوره‌های نام‌برده به طلا باعث توجه ویژه به آن و رونق این کسب و کار در تهران گردید. این مرکزیت به پایگاهی جهت عرضه و تقاضای طلا تبدیل شده که حجم و تعداد طلا فروشان و حجم بالای دادوستد آن در بازار تهران موید این مساله است. با قدری بررسی و مطالعه مشاهده می‌شود که تولیدکنندگان خرد و کلان بسیاری نیز در همین مسیر شکل گرفته‌اند که اکثریت آن‌ها نیز در محدوده بازار واقع شده‌اند. از دیرباز تجار داخلی و خارجی خرید مصنوعات طلا را از بنکداران بازار تهران انجام می‌داده‌اند. بنابراین تولیدکنندگان این صنعت نیز در مناطق خاصی از تهران متمرکز شده و بنابه ارتباطات صورت گرفته به‌تدریج با تحولات روز دنیا آشنا شده و تا حد امکان سعی داشته‌اند مطابق دانش و تکنولوژی روز دنیا پیش روند. اما در این میان برخی سیاست‌ها موجب کندی حرکت در این راه شده و برخی مشکلات مانع پیشرفت مناسب این صنعت شده است. قبل از انقلاب شركت آريا طلا که حاصل ادغام 12 كارخانه بود، ماهيانه 20-100 كيلو مصنوعات طلا به تركيه صادر مي نمود. بعد از انقلاب توليد کننده ها از ورود طلا و حتي ماشين آلات منع شدند و در نتيجه از دنيا عقب ماندند. در آن زمان توجه خاصي به صنعت طلاسازی نشد و با مقرراتي كه وضع شد رشته زرگري به عنوان رشته زينتي همراه با رشته‌هايی مانند لوازم آرايش در يك گروه قرار گرفت. درصورتی که طلاسازی، صنعتی است که درون خود تکنولوژی‌های پيشرفته ذوب و ريخته گری، جوش‌کاری، تراش‌کاری، آبکاری و پرداخت کاری را به‌کار می بندد.

محدوده جغرافیایی حرفه طلاسازی در تهران :‌

تهران از بزرگترین مراکز ساخت، عمده فروشی و خرده فروشی طلا و جواهر در ایران است. عمده فروشان نقش مهمی را به‌عنوان کانال‌هایی که قادرند 1000 تولیدکننده کوچک را به 1000 توزیع‌کننده ارتباط دهند، بازی می‌کنند. علی‌رغم آن‌که عمده‌فروشان بزرگ وجود دارند، اما اکثر عمده فروشان کوچک یا متوسط کمتر از 2 کیلوگرم در روز فروش دارند. در گزارش‌ها حدود 70% از این بازار عمده فروشان ملی در تهران است. توزیع‌کنندگان نیز به‌طور متوسط کمتر از 100 گرم در روز فروش دارند. فعالان این صنعت در استان تهران در مناطق خاصی متمرکز شده و تحت نظارت تشکل‌های شکل گرفته شده در همان ناحیه قرار دارند. خوشه صنعتی طلای تهران با تمرکز بر تولیدکنندگان موجود، ناحیه فعالیت خود را در مناطق استقرا شده اکثریت آنان قرار داده است. بنابراین عمده فعالان اصلی این خوشه تحت نظارت اتحادیه‌های طلا و جواهر تهران و شمیرانات و انجمن کارفرمایان طلا و جواهر تهران قرار می‌گیرند. بنابراین اعضای اتحادیه‌های طلا و جواهر ری، ورامین، اسلام‌شهر و کرج که اکثراً مصنوعات خود را از بنکداران بازار تهران خریداری می‌نمایند، بخشی از خریداران خوشه را تشکیل می‌دهند. براساس آخرين اطلاعات و آمار موجود از کارگاه‌های صنعتی کشور که در سال 1381 جمع‌آوری شده است، تعداد کل واحدهای توليد طلا و جواهرات استان تهران 22 درصد کل کشور می‌باشد که در محدوده خيابان خيام، 15 خرداد و ناصر خسرو حدود 46 درصد واحدها، در محدوده سعدی و لاله‌زار 18 درصد، در محدوده خيابان جمهوری 14 درصد و در ساير مناطق استان تهران 22 درصد تمرکز يافته‌اند. تعداد مغازه‌هاي طلا و جواهر فروشي (خرده- عمده) در تهران 12-10 هزار و در كشور 75-55 هزار مغازه عنوان شده است كه با احتساب وجود بين 30-3 كيلوگرم طلا در هر يك از اين مغازه‌ها بازار بزرگي در كشور وجود دارد. در ایران 6 شهر اصلی وجود دارد که جمعیت آنها متجاوز از یک میلیون نفر بوده و طی 10 سال گذشته در حال افزایش است که شامل تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، شیراز و کرج می‌باشد. جمعیت تهران نیز با افزایش 78 درصدی از 7 میلیون به 12 میلیون رشد داشته است. تعداد افراد شاغل در اين حرفه بين 3/1 تا 5/1 ميليون نفر در کشور تخمين زده شده‌ است كه با احتساب خانواده‌هاي آنان تقريبا 5 ميليون نفر از جمعيت كشور با اين حرفه درگيري مستقيم دارند. که از اين تعداد بالغ بر 15000 نفر در استان تهران مشغول به کار مي‌باشند. وقتی در بازار بنکداران تهران قدم می‌زنی دیگر شکی در عظمت و بزرگی خوشه طلا در تهران نداری. آنقدر حجم مبادلات زیاد است که دیگر کسی به فکر چیدمان ویترین نیست و به بیان دیگر نیازی به چیدمان نمی‌بیند.کوچه و پس‌کوچه‌های خیابان 15 خرداد تهران تعداد زیادی از تولیدکنندگان را در دل خود جای داده است. از پیچ‌های تودرتوی کوچه‌ها که گذر می‌کنی به ساختمان‌های به ظاهر منزل مسکونی می‌رسی که در گوشه‌ای از آن یک دوربین مدار بسته است. کمتر پیش می‌آید که داخل این کارگاه‌های تولیدی غریبه پیدا کنی و اکثر آن‌ها از بستگان و آشنایان هستند و یا تحت یک فرایند مورد نظر تولیدکننده، یک فرد قابل اطمینان شناسایی شده‌اند. شرکا (اگر شریک شده باشند) پدر و فرزند و یا افراد درجه یک خانواده هستند. فضای شغل موروثی، در این خوشه محسوس است و عینیت کامل دارد./
ادامه مطلب ...

رئيس كل بانك مركزي ضمن اينكه ناامني‌هاي كشورهاي مختلف در دنيا را دليل اصلي افزايش تقاضا براي خريد طلا عنوان كرد به تشريح فرمول محاسبه پيش‌بيني افزايش يا كاهش قيمت سكه در ايران پرداخت و گفت: هر زمان نگران بازار سكه باشيم معادل تقاضاي مردم طلا وارد بازار و سكه ضرب مي‌كنيم. محمود بهمني در گفت‌وگو با فارس با اشاره به افزايش قيمت جهاني و تقاضا براي خريد طلا در بازارهاي داخلي و خارجي به بيان نكات تازه‌اي درخصوص دلايل اين امر پرداخت و اظهار داشت: طلا و ارز از جمله ابزارهايي است كه بانك‌هاي مركزي كشورهاي مختلف از آنها به عنوان ذخاير خود استفاده مي‌كنند اما به هر صورت بانك مركزي ايران ارز را مانند پول خود نمي‌داند و بايد هميشه حواسش به ذخاير و كنترل‌هاي ارزي باشد. وي گفت: در سال‌هاي اخير بانك مركزي حجم زيادي از ذخاير خود را به طلا تبديل و ذخيره كرد اما برنامه‌اي براي ذخيره كردن ارز ندارد. رئيس كل بانك مركزي با بيان اينكه ارز قابليت استفاده در مبادلات مختلف اقتصادي را دارد، افزود: ضمن اينكه ارز پول نقد به حساب مي‌آيد نوسانات آن نيز قابل كنترل بوده اما علت افزايش قيمت طلا به خاطر بالارفتن قيمت‌هاي جهاني است. بهمني ضمن ارائه تحليل خود درباره افزايش قيمت جهاني طلا، گفت: هر قدر در كشورهاي مختلف دنيا ناامني بيشتري باشد مردم ترجيح مي‌دهند منابع نقدي خود را به طلا تبديل كنند؛ الان اطمينان مردم از تبديل كردن پول نقد به طلا خيلي بيشتر از خريد ارزهاي مختلف است. وي دليل بي‌ميلي مردم به خريد ارزهاي خارجي را اين چنين بيان كرد: كشورها درباره ارزهاي خارجي با تزريق پول اضافه‌تر مي‌توانند ارزش آن پول را كاهش دهند؛ تنها فلزي كه در دنيا ارزش پول را حفظ مي‌كند، طلاست. فرمول بهمني براي پيش‌بيني تغييرات قيمتي طلا و ارز بهمني در بخش ديگري از سخنان خود به تشريح فرمول محاسبه نوسانات قيمتي طلا پرداخت و بيان كرد: هر اونس طلا معادل 32.2 گرم و هر سكه 8 گرم است؛ زماني كه 32 تقسيم بر 8 شود نتيجه معادل 4 سكه به حساب مي‌آيد و هر 4 سكه نيز برابر يك اونس است. رئيس كل بانك مركزي افزود: بنابراين 4 سكه مي‌شود ارزش روز اونس طلا و اگر 4 سكه تقسيم بر اونس شود ارزش طلاي سكه به دست مي‌آيد با اين حساب درصورتي كه بلافاصله اين رقم ضرب در قيمت طلا شود با قياس اين رقم با دلار مي‌توان ديد كه دلار بايد افزايش يا كاهش يابد. وي ضمن تأكيد براينكه با توجه به فرمول مذكور مي‌توان محاسبه كرد كه قيمت طلا بالا مي‌رود يا دلار، تصريح كرد: نتايج اين فرمول به بورس لندن مربوط مي‌شود چراكه طلاي جهاني نيز تابع اين بورس است. رئيس كل بانك مركزي اضافه كرد: اگر امروز قيمت طلا در بورس جهاني بالارفت بلافاصله قيمت سكه در ايران نيز بالا مي‌رود. بهمني با بيان اينكه بانك مركزي تغييرات قيمت سكه در بازار ايران را تا هر ميزان كه همراستا با قيمت‌هاي جهاني باشد اعمال مي‌كند، گفت: اما هر زمان كه بانك مركزي ديد كه قيمت‌هاي سكه در بازار داخلي حبابي بالا مي‌روند بلافاصله قيمت‌ها را پايين مي‌آورد. وي ادامه داد: تشخيص حباب در بازار سكه به اين صورت است كه در بازار جهاني قيمت ثابت مانده اما در ايران افزايش يافته باشد در اين شرايط بلافاصله بانك مركزي قيمت‌ها را كاهش مي‌دهد. رئيس كل بانك مركزي گفت: البته اگر بازارهاي جهاني شاهد كاهش قيمت طلا باشد و بازار ايران بازهم در مسير صعودي باشد بانك مركزي با عرضه سكه در بازار قيمت‌ها را مي‌شكند و پايين مي‌آورد. بهمني برنامه بانك مركزي را براي ميزان پوشش تقاضاي بازار از طريق سكه‌هاي توزيع شده از سوي اين بانك را اين چنين تشريح كرد: هر زمان نگران بازار سكه باشيم معادل تقاضاي مردم طلا وارد بازار و سكه ضرب مي‌كنيم. با همين روش به راحتي بازار را كنترل مي‌كنيم.

 

ادامه مطلب ...

 

ملغمه:
ترکیب هر فلز با جیوه را ملغمه گویند. میل ترکیبی طلا با جیوه زیاد است و یکی از روشهای جداسازی طلا از سایر ترکیبات است. برای جداسازی طلا از جیوه تبخیر می شود و طلا باقی میماند.
غالکاری:
غالکاری روشی است که طلا را از فلزات دیگر جدا میسازد. معمولاً در کارگاههای طلاسازی مقداری خاکه طلا در اثر سوهان زدن، اره کاری و ... در کف کارگاه میریزد این مقدار طلا با مواد دیگر از جمله خاک کف کارگاه و فلزات احتمالی دیگر مخلوط می شود که با روشهای معمولی قابل تفکیک نمی باشد. برای بازیافت این مقدار طلا باید کلاً خاک کف کارگاه را به غالکار سپرد.
طلای تیزآبی:
تیزاب همان اسیدنیتریک (HNO3) می باشد. طلا در هیچ اسیدی حل نمیگرد و این درباره اسیدنیتریک نیز صدق می کند. از این خاصیّت طلا برای جداسازی ناخالصی آن استفاده می کنند، بدین ترتیب که طلا را در زمانی خاص در داخل تیزاب قرار می دهند.
به مرور زمان بار منفی آن که ممکن است: مس، نقره و... باشد حل میگردد و طلا باقی میماند. عیار طلای بدست آمده بدین روش بین 990 الی 995 می باشد و طلای با عیار 999 را نمی توان بدست آورد (تقریباً از این روش برای غالکاری نیز استفاده می کنند) لازم به ذکر است که در هنگام قرار دادن طلا در تیزاب باید دمای تیزاب معمولی بوده و گرم نشده باشد طلای بدست آمده با عیار ذکر شده را طلای تیزابی گویند.
طلای ری گیری شده:
ری گیری روشی است که در آن از طریق تیزاسیون عیار دقیق فلز مربوطه را با استفاده از ترازوی آنالتیک بدست می آورند، بنابراین طلای ری گیری شده طلایی است که عیار دقیق آن مشاخص شده باشد.

ادامه مطلب ...

 

آبکاری:
روکش کردن یک قطعه طلا بوسیله طلا به روش الکترولیز را آبکاری می گویند. آبکاری به منظور زینت و یا حفظ قطعه از عوامل جوی می باشد که در ده مرحله انجام می­ گیرد.
1. آماده سازی زیر کار:
براق کردن و تمیز کردن زیرکار در آبکاری طلا الزامی می باشد که این عمل معمولاً بوسیله دینام انجام می­گیرد. بر روی دینام   فرچه­های موئی و نمدی یا پنبه­ای قرار داده و برای از بین بردن خط های نسبتاً عمیق با فرچه موئی همراه با روغن معروف به  پنزا (PENZA) استفاده میگردد. و برای براق کردن روی کار از روغن پولیش مخصوص طلا همراه با فرچه موئی استفاده می کنند. در کارگاه­های طلاسازی برای براق نمودن از دستگاه ساچمه زن استفاده می­ گردد که به نسبت فرچه سیمی برای پرداخت در مورد وزن طلا از کسری کمتری برخوردار می باشد.
2. شستشو با شوینده­ هائی که چربی را از بین می برند:
پودرهای شستشو همراه با آب داغ هر گونه چربی و کثافات را از روی محل کارپاک کرده و زمینه مساعدی فراهم می نماید.
بعد از اتمام شستشو با چربی گیرها آنرا با آب شهر آب می کشیم.
برای از بردن لک انگشت دست و سایر چربی هائی که در گوشه کار ممکن است باشد بوسیله وانی شامل 30 گرم سیانور پتاسیم یا سدیم (NACN یا KCN) در یک لیتر آب مقطر و در ولتاژی بین 12-10 ولت به مدت حداکثر یک دقیقه انجام می­گردد. لازم به ذکر است که قطب منفی را به کاتد یا قطعه مورد نظر وصل می کنیم.
 شستشوی دوبار با آب شهر که باعث بهبود کیفیت کار خواهد شد.
 لیزگیری:
عمل لیزگیری برای این منظور قطعه را دورانی شامل یک لیتر آب مقطر 100 یا یک استکان اسید سولفوریک غلیظ (H­2SO4) قرار می دهند.
شستشو با آب مقطر مرحله بعدی می باشد.
آبکاری (توضیح بعداً داده خواهد شد).
شستشو کامل با آب شهر.
خشک کردن که معمولاً از خاک اره استفاده می شود. خاک اره در کیفیت خشک شدن تأثیر بسزایی دارد و بهترین نوع خاک اره درخت شمشاد که گرم شده می باشد.
تشکیل دادن وان آبکاری:
استفاده از وانهای استیل بودن پوشش موجب تجزیه تدریجی سیانور شده و کیفیت الکترولیت را تغییر می دهد لذا ضروری است از وانهای شیشه­ای از نوع پیرکس- فایبر گلاس و یا وان فلزی با پوشش P.V.C استفاده نمود. در صورتی که غیر از وان استیل چیز دیگری در دسترس نباشد می توان از دو قطعه صفحه استیل که از وان عایق شده باشد استفاده نمود.
نحوه تهیه الکترولیک:
موارد مورد نیاز عبارتند از :
 - آب مقطر 
- یک گرم طلای عیار 9/999 
- 3گرم ئیدروژن  
- 3 گرم کربنات سدیم یا پتاسیم 
- 5 گرم سیانور سدیم یا پتاسیم 
- یک استکان تیز آب سلطانی
- (HNO3­)  یک استکان جوهر نمک (HCL) 8) یک چهارم استکان محلول آمونیاک یا (NH­4OH)
نحوه تهیه:
ابتدا بشر شیشه­ای یک گرم طلای مورد نیاز را که کاملاً نازک شده ریزریز کرده و تیز آب سلطانی و اسید کلریدریک را به آن اضافه کرده و بر روی هیتر قرار می دهیم بر اساس حرارت طلا در تیز آب و جوهر نمک حل می شود.
سپس بعد از سرد شدن مقدار یک چهارم استکان محلول آمونیاک(NH­4OH) به آن اضافه می شود و بعد به ترتیب مقدار 3 گرم هیدروژن فسفاته و 3 گرم کربنات سدیم و یا پتاسیم و مقدار5 گرم سیانور سدیم به آن اضافه کرده حجم محلول را با استفاده از آب مقطر یک لیتر می رسانیم. لازم به ذکر است که خالص بودن آب مقطر یکی از دلایل کیفیت کار می باشد برای امتحان آب مقطر، مقداری از آنرا برروی لام آزمایشگاهی بریزید، بعد از خشک شدن نباید هیچگونه رسوبی یا تغییر  رنگی مشاهده شود.
مقادیر ذکر شده برای تهیه یک لیتر آب طلای معمولی کافی است. برای آبکاری به ضخامت بیشتر مقدار طلا را بیشتر در نظر میگیرند و آبکاری غیر استادارد برای بدلی کار از 5% گرم در لیتر استفاده می شود.
بعد از آبکاری بر اثر استفاده، مقدای از غلظت طلای داخل وان کم می شود. برای تقویت وان می توان سیانور طلا 88% و یا حداقل 68% استفاده نمود. برای اضافه کردن سیانور طلا 88% بعلت غیر محلول بودن در آب کم کم در محلول میریزیم تا آرام آرام حل شود، ولی سیانور طلا 68% را می توان در مقداری آب مقطر حل کرده و بعد به محلول الکترولیت وان اضافه نمود.
بعد از استفاده از محلول آنرا در داخل شیشه دهان تنگ و بدور از نور نگهداری نمائید و از ورود آب آشامیدنی و چربی به داخل محلول و وان آبکاری مجدداً خودداری فرمائید.
در هنگام آبکاری حتماً موارد زیر را رعایت کنید:
- سطح کار صاف و صیقلی باشد.
- میزان طلای درون وان بیش از اندازه مورد نیاز باشد.
- زمان آبکاری را حدوداً 30 ثانیه در نظر بگیرید، زمان زیاد باعث کدر شدن آبکاری می گردد.
- فاصله کار را تا آند کم در نظر نگیرید.
- دمای مورد نیاز در حدود بین 50 تا 70 نرمال است. بدیهی است که دمای زیاد کدری کار را بدنبال خواهد داشت.
- قطعه را در وان به صورت افقی وارد کنید. تمام جهات کار را با حرکت دست در برابر آند قرار دهید، تاروکش یکنواخت گردد.
- اگر روکش به قرمزی بزند نشان دهنده آن است که در الکترولیت املاح مس وجود داشته است.
- اگر سیانور زیاد باشد، روکش کمرنگ یا بدرنگ است.
- اگر سیانور وان کم شود، روکش قرمز شفاف است.
- جنس آند می تواند از استیل و پلاتین و یا شمش طلا باشد.
- ولتاژ مورد نیاز بین 8 تا 12 ولیت می باشد، قطب مثبت را به آند و قطب منفی را به کاتد (کار ) وصل کنید.
- شستشوی سریع بعد از آبکاری یا آب مقطر باعث ثبات بیشتر آبکاری خواهد شد. محلول آب مقطری که بعنوان شستشو استفاده می شود، را به وان اضافه کنید تا از هدر رفتن طلا جلوگیری نمایئد.
چند نکته مهم:
- در اصطلاح حرفه­ای زر گرها (نیم عیار) به عیار 12 گویند.
- طلای متفرقه: در اصطلاح زرگری به مصنوعات مستعمل و یا شکسته که به دلایل مختلف عیار آن مشخص نیست طلای متفرقه گویند و تفاوت آن با طلای آب شده این است که طلای آب شده دارای عیار تعیین شده است ولی عیار طلای متفرقه مشخص نیست.
- فرق بین شمش تیزابی و شمش معمولی این است که درجه خلوص شمش تیزابی هیچوقت به 9/999 نمی رسد، در حالیکه درجه خلوص شمش 9/999 است.
- اسیدهای مصرفی در طلاسازی:
در طلاسازی از 4 نوع استفاده می گردد:
- اسیدبوریک
- اسیدسولفوریک
- اسید نیتریک
- اسید کلریدریک

ادامه مطلب ...

احتمالا این بحث مورد توجه بسیاری از خانم‌ها قرار خواهد گرفت؛ طلا!
با گفتن کلمه طلا، اصولا اولین چیزی که به ذهنمان می‌رسد، طلای زرد براق است. طلا به‌علت آنکه فلزی بسیار نرم و چکش‌خـور است، بـاید بـا فــلزات دیگـری آمیـختـــه شود تــا استحکام لازم را پیدا کند. به غیر از طلای ۲۴ عیار، مـابقی، آلیاژ طلا نامیده می‌شوند. مس، نقره، نیکل و پالادیوم بــرای استحکام بیشتر و فلز روی به ایـن خـاطر بـه طـلا افــزوده می‌شود تا اکسیژن هوا را جذب کــرده و از اکـسیـدشــدن مـس و نـقـره جـلوگیــری کنـــد. عـیار طلا یا همان قـیـراط (KARAT)، درجـه خـلوص طـــلا را مشـخـص می‌کند. هـر قیـراط، ۱/۲۴ درصـد کل طلا در آلیاژ طلا را تعیین می‌کـنـد.
البته آن را با CARAT که وزن الماس و دیگر سنگ‌های قیمتی را مشخص می‌کند، اشتباه نگیرید. یکCARAT معادل ۲۰۰ میلی گرم است.
اگر طلا را با مس و نقره مخلوط کنیم (در صورتی که مقدار طلای آن بیشتر باشد)، طلای زرد حاصل می‌شود اما اگر طلا را با نقره، مس و روی (نقره این ترکیب بیشتر است) مخلوط کنیم، طلای سبز به دست می‌آید و اگر طلا و مس (مقدار مس بیشتر از طلا باشد) را ترکیب کنیم، طلای قرمز (صورتی) نتیجه آن است.
طلای سفید هم ترکیبی از طلا، نیکل، پالادیوم، نقره و روی است.
طلای سفید طبیعی، خاکستری روشن است؛ بـه هـمـین خاطر برای سفیدتر جلوه دادن آن، از روکش رادیوم برای پوشش آن استفاده می‌کنند. باتوجه به اینکه رادیــوم پــس از مدتی ساییده می‌شود، باید مجددا طلای سفید را روکش کرد؛ ایـن مدت ۱۲ تا ۱۸ ماه است.
نقره یکی دیگر از انواع جواهرآلات مصرفی است که مثل طلا بسیار نرم بوده و به‌سرعت آسیب می‌بیند، از این رو آن را معمولا با فلز مس ترکیب می‌کنند تا استحکام لازم را پیدا کند. درجـه خلوص نقره را با واحدهایی از هزار قسمت می‌سنجند. نقره پس از مـدتی به‌خـاطـر اکسـیـدهای گوگرد موجود در هوا یا عرق بدن، دچار تیرگی می‌شود کـه بـاید آن را مجددا پرداخت کرد.
پلاتین یا پلاتینیوم، فلزی سنگین و بسیار مقاوم است که مـعمولا با پـالادیـوم، رادیـوم، ایـریـدیوم، مس، روتیوم و تیتانیوم ترکیب می‌شود. درجه خلوص آن مانند نقره، بر پایه هزار قسمتی است. اگر بخواهیم پلاتین را با طلای سفید مقایسه کنیم، باید بگوییم پلاتین سنگین‌تر از طلای سفید است. این فلز به‌طور طبیعی، سفید بوده و درخشندگی و لومینانس بیشتری از طـلای سفید دارد. همچنین از طلا کمیاب‌تر بوده و در نتیجه گرانبهاتر است. در نهایت اینکه پلاتین مقاومت بیشتری نسبت به کدرشدگی دارد.

ادامه مطلب ...

 

گاهی دیده می شود که پس از ذوب، طلا حالت ترد و شکننده دارد به این حالت شکستن طلا گویند.
شکستن طلا به دو دلیل است:
- وجود ناخالصی یا نخاله در طلا
- عدم رسیدن به نقطه ذوب در حین ذوب طلا
وجود ناخالصی یا نخاله در طلا:
بعضی از فلزات در هنگام ترکیب با طلا به علّت عدم همخوانی اتمی بطور کامل با آن ترکیب نشده و وجب شکستن طلا می شوند، فلزاب سرب، قلع، آلومینیوم و پلاتین از آن جمله اند. کلیه موادی که باعث شکستن در طلا میشوند، در اصطلاح (نخاله) نامیده می شوند. برای از بین بردن این نوع شکستن مقداری سیانور را در هنگام ذوب به طلا اضافه می کنیم.
تذکر:
در هنگام استفاده از سیانور باید کاملاٌ دقت کرد که با دست تماس پیدا نکرده و حتماً از ماسک استفاده شود زیرا سیانور ماده فوق العاده خطرناکی است.
عدم رسیدن به نقطه ذوب:
در هنگام ذوب کردن طلا هنوز به درجه ذوب نرسیده باشد و آن را در ریژه بریزیم، طلا شکن می شود. برای از بین بردن این حالت باید طلا را دوباره ذوب کرد و هنگامی که به نقطه ذوب رسید مقداری اسیدبوریک و تنه کار به آن اضافه نمائیم و بوسیله مفتولی از جنس آهن که قبلا نوک آن را کاملا گرم و سرخ نموده ایم مایع ذوب شده طلا را به هم می زنیم سپس در ریژه می ریزیم.
نفور:
به پاشیدن طلا در هنگام ذوب نفور می گویند که بیشتر در هنگام شکن پدید می آید.

ادامه مطلب ...

 

انواع آلیاژ لحیم:
1) لحیم نرم
2) لحیم متوسط
3) لحیم سخت
طرز تهیه نقره نرم:
5 گرمی نقره خالص را با 5 گرم آلیاژ برنج مخلوط میکند و لحیم نرم را بدست می آورند که درجه حرارت ذوب آن 450 درجه سانتیگراد است.
طرز تهیه لحیم نقره متوسط:
لحیم نقره متوسط که آنرا لحیم همه کاره میگویند و ترکیبی از 5 گرم نقره خالص به اضافه 4 گرم برنج می باشد که درجه ذوب این لحیم بین 450 تا 550 درجه سانتیگراد می باشد.
طرز تهیه لحیم نقره سخت:
5 گرم نقره خالص را با 5/2 گرم آلیاژ برنج مخلوط کرده و لحیم سخت را بدست می-آوریم که درجه ذوب این لحیم بیشتر از 550 درجه سانتیگراد می باشد.
طرز تهیه لحیم طلا:
1) طرز تهیه لحیم نرم طلا: مقدار 5 گرم طلا و 500 سوت کادمیوم را با هم ترکیب نموده لحیم نرم بدست می آوریم.
2) طرز تهیه لحیم معمولی یا متوسط: 5 گرم طلا و 500 سوت کادمیوم را با هم ترکیب نموده لحیم معمولی یا متوسط بدست می آوریم.
3) طرز تهیه لحیم سخت: از مخلوط نمودن 5 گرم طلا و 200 سوت کادمیوم آنرا تهیه مینمائیم، طرز درست نمودن بدین صورت است که: 5 گرم شمش طلا را در بوته کاملاً ذوب مینمائیم سپس کادمیوم را به آن اضافه نموده و سریعا بوته حاوی این ترکیب را تکان داده تا کاملاً مخلوط گردد آنگاه در ریژه می ریزیم.
طرز تهیه لحیم از طلای 18 عیار:
1) لحیم سخت و طرز تهیه آن از طلای 18 عیار: لحیم سخت که آنرا از ترکیب 10 گرم طلای 18 عیار و 3 گرم طلای شمش واگرم کادمیوم آنرا بدست می آوریم.
2) لحیم متوسط و طرز تهیه آن را از طلای 18 عیار: لحیم متوسط که از ترکیب 7 گرم طلای 18 عیار و 3 گرم طلای شمش واگرم کادمیوم آنرا بدست  می آوریم.
لحیم نرم و طرز تهیه آن:
لحیم نرم که از ترکیب 5 گرم طلای 18 عیار و 3 گرم طلای شمش واگرم کادمیوم آنرا تهیه می نمائیم.
طرز تهیه لحیم پلاتینی و پلادیم:
لحیم پلاتینی که 60 تا 70 درصد آن طلا و بقیه نقره و پالادیم می باشد.
باید بدانیم که لحیم کاری پلاتین با طلای سفید یا طلای زرد یا معمولی و موارد مشابه آنها مثل نقره با برنج و روش لحیم کاری سخت امکانپذیر می باشد.
لحیم نقره باید به رنگ نقره استرلینگ باشد و یا نزدیک به رنگ آن.

ادامه مطلب ...

 

ابتدا مدل را در ظرف مسی قرمز (کاسه زاغاب) قرار داده و مقداری جوهر نمک (HCL) و یا جوهر گوگرد (H2SO4) همراه با مقداری آب بر روی آن میریزیم، بدین صورت که یک قسمت جوهر نمک یا جوهر گوگرد و 2 قسمت آب. سپس کاسه زاغاب را روی حرارت ملایم قرار می دهیم تا اینکه پس از مدتی مدل به رنگ زرد برنجی در¬می¬آید. مدل را از ظرف در آورده و در آب شستشو می دهیم (محلول مورد نظر را می توان در ظرفی پلاستیکی و یا شیشه¬ای ریخته و مجدداً برای دفعات بعدی از آن استفاده کرد.) کاسه زاغاب نیز حتماً باید با آب شسته شود. اگر مدت زیادی طلا در این محلول جوشانده شود باعث کسری وزن میگردد که مقرون به صرف نمی باشد. روشهای مختلف پرداخت می تواند طلا را به رنگهای متفاوتی در بیاورد که رایجترین آنها در بازار رنگهای زرد و قرمز است.
- قرمز کردن طلا:
در این حالت از زاغاب کردن (عملیاتی که در بالا ذکر شد) مدل را کاملاً خشک کرده و در پودر اسیدبوریک (HBO3) قرار می دهیم تا لایه نازکی روی کار را بپوشاند، سپس آنرا حرارت می دهیم (حرارت در حدی باشد که طلا سرخ نشود)کمی صبر می کنیم تا طلا سرد شود و مجدداً عمل زاغاب را تکرار می کنیم با این تفاوت که این بار میخواهیم اسیدبوریک روی کار از بین برود و برای این منظور کمی گرم کردن مدل در محلول زاغاب کافیست برای براق کردن و پرداخت نهایی مدل از فرچه سیمی و یا دستگاه پولیش ساچمه استفاده می کنیم.
- زرد کردن طلا:
برای زرد کردن طلا از شوره قلم و شوره دودی استفاده می کنیم.
شوره قلم =  یک کیلو شوره + نیم کیلو زاغ + 250 گرم نمک
شوره دودی  = یک کیلو نشادر + نیم کیلو شوره
شما می توانید شوره دودی و شوره قلم را به صورت آماده از بازار هم تهیه کنید.
برای زرد کردن ابتدا عمل زاغاب مدل را در ظرف آبی که قبلاً آماده کرده¬ایم میزنیم و بعد آن را به پود شوره قلم آغشته می کنیم و بعد آن را روی تخته نسوز گذاشته و حرارت می دهیم، بر اثر حرارت شوره روی کار کف می کند و به اصطلاح شوره می آید (اگر مدت بیشتری به حرارت دادن ادامه دهیم، شوره بعد از کف کردن روی کار میسوزد) .
سپس آن را دوباره در آب می¬اندازیم تا شوره ¬روی آن شسته شود، در این موقع ما طلایی به رنگ زرد مات داریم که برای براق کردن آن از شوره دودی استفاده می کنیم، این بار مدل را بعد از در آب انداختن در شوره دودی فرومیبریم تا کاملاً به آن آغشته شود، سپس به صورت ملایم حرارت می دهیم.
هنگام حرارت دیدن شوره روی کار دود می کند. بعد از مدت کمی حرارت دیدن مدل را در آب فرو می بریم تا شوره روی آن شسته شود، برای پرداخت نهایی آن را بوسیله دستگاه پولیش ساچمه و یا فرچه سیمی کاملاً براق می کنیم. در آخر مدلهای پرداخت شده طلا را بوسیله خاک اره خشک می کنیم.

ادامه مطلب ...

 

خلا صه ای از نگین هایی که بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند .
انواع نگینها و سنگها با توجه به رنگ
انواع نگینها و سنگها با توجه به رنگ آنها عبارتند از:
- مروارید:  صدفی
- زمرد: سبز
- یاقوت: سرخ، زرد، سبز، سفید و کبود
- زبرجد
- لاجورد: لاجوردی
- یشم
- کهربا
- لعل
- عقیق
- فیروزه: سبز
- الماس
- حدیده: مشکی نوک مدادی
- استار: آبی یا بنفش
- اپال: صدفی
نکاتی در مورد سنگها و نگینها:
- انواع مروارید:
مروارید پرورشی، مروارید ژاپنی، مروارید بدل، مروارید بحرینی که بهترین نوع مروارید است.
انواع زمرد:
زمرد هندی، زمرد برزیلی، زمرد بدل (ژیپون)
زمرد دو نوع تراش دارد تراش صاف و تراش منشور با قاعده مربع
- زبرجد:
زبرجد از سنگهای قیمتی و به مانند زمرد به رنگ زرد یا سبز در طبیعت یافت می شود.
- عقیق:
از سنگهای نیمه قیمتی است. عقیق جزء کانیهاییاست که از چندین عنصر شیمیایی تشکیل شده است.
1- عقیق خزه ای: دارای محتویاتی از بلورهای سبزرنگ میهمان به شکل خزه است که بهترین نوع عقیق خزه ای در هندوستان استخراج میگردد.
2- عقیق شجری: که سنگ مشا نیز نامیده می شود این نوع عقیق سابقا از طریق بندر موشا به اروپا حمل میگردیده و به همین علت به سنگ موشا معروف گردیده است.
3- عقیق چشمی: از لایه های دایره وار موازی یکدیگر که دارای یک نقطه تیره رنگ در مرکز هستند تشکیل شده اند.
4- عقیق آبدار: که مقداری آب در سنگ وجود دارد که به زمان پیدایش آن مربوط می گردد و در تراشهای نازک آب داخل آن قابل رویت می باشد.
5- عقیق مجوف: عقیقی که دارای حفرهای متعدد و توخالی زیادی دارد.
6- عقیق دژی: عقیقی که درون آن نقشه ای مانند دژهای قدیمی وجود دارد.
7- عقیق منظره ای: درون آن اشکالی به شکل درختان و مناظر طبیعی مشاهده میگردد.
- لعل:
لعل از سنگهای قیمت از سنگهای قیمتی بوده و در رنگ سرخ مانند یاقوت یافت میگردد. بر اثر مالش خاصیت الکتریسیته پیدا می نماید. دراصطلاح عامیانه به بلورهای قرمز رنگ آلماندین و پیروپ نیز لعل می گویند.
- لاجورد:
لاجورد از سنگهای نیمه قیمتی است که از عهد باستان در ایران شناخته شده است. لاجورد هر چه صاف تر و شفاف تر و رنگ سفید آن کمتر باشد مرغوب است.
- فیروزه:
فیروزه سنگی است قیمتی به رنگ آبی آسمانی که بهترین نوع آن در نزدیکی نیشابور بدست می آید. به سبب وجود اندکی مس در ترکیب شیمیائی متشکله آن به رنگهای آبی و سبز در طبیعت یافت می شود.
به سنگ فیروزه ای که دارای رنگ روشن است (چغاله) و به سنگ فیروزه¬ای که دارای رنگ کاملاً طبیعی فیروزه ای باشد (طفول) و به سنگ فیروزه ای که دارای رنگ کاملاً طبیعی باشد (فیروزه شجری) میگویند.
- انواع برلیان:
برلیان طبیعی، برلیان مصنوعی (اتمی)
- فرق برلیان طبیعی و مصنوعی:
برلیان اتمی پس از مدتی در آب کدر می شود ولی برلیان طبیعی کدر نمی شود. برلیان اتمی وقتی روی کار سوار می شود، زیر کار مشخص است و اگر دستمان را زیر آن بگذاریم انعکاس نور ندارد اما برلیان طبیعی دارد .
برلیان طبیعی از جنس کربن و برلیان اتمی از جنس اکسید زیر کونیوم است.
انواع برلیان ها را از روی تراش آنها مشخص می کنند.
انواع تراش برلیان:
تراش گرد، ماکیز، 8 تراش، 24 تراش، 48 تراش، تمام تراش، اشکی، باگت... وزن مخصوص برلیان 52/3 گرم بر سانتیمتر مکعب است.
نگینهایی که بر اثر حرارت میسوزند: فیروزه، عقیق، زمرد، مروارید
نگینهایی که بر اثر حرارت نمی سوزند: برلیان، یاقوت، زیرجد

ادامه مطلب ...

 

- هر گرم 1000 میلی گرم و هر میلی گرم یک سوت است.
- هر گرم 1000 سوت است.
واحد دیگری که هنوز در نزد طلافروشان و جواهر فروشان مصطلح است مثقال می باشد که هر مثقال برابر 4 گرم و 608 سوت است یعنی 608/4 گرم.
- تذکّر:
واحد وزنی سنّتی دیگری که هنوز پس از طی زمانهای زیاد وطولانی در بین زرگرها در بعضی از نقاط کشور مورد استفاده قرار میگرد: نخود، لپه و گندم است که:
- هر نخود برابر است با 192 سوت است.
- هر نخود برابر است با 2 لپه است.
- هر لپه برابر است با2 گندم است.
مهم: برای توزین سنگهای قیمتی از واحد وزنی قیراط استفاده می نمایند.
هر قیراط برابر با 200 سوت است.
هر 5 قیرایط برابر با 1 گرم است.
مهم: آنچه در اصطلاح و در بازار سنّتی زرگرها مثقال شرعی گفته می شود با مثقال معمولی متفاوت است. هر مثقال شرعی برابر با 18 نخود است در حالیکه هر مثقال معمولی برابر با 24 نخود است.
واحد توزین فلزات در کشورهای اروپایی و آمریکایی:
هر انس تروی دقیقاً برابر با 103431/31 گرم است.
واحد وزنی دیگر پوند است که عبارت است از پوند تروی و پوند معمولی است.
- پوند تروی برابر با 12 انس است.
- پوند معمولی برابر با 16 انس است.
نام دیگر انس معمولی، انس لندن می باشد. که هر انس معمولی برابر 28 گرم می باشد. واحد اندازه گیری متداول دیگری که در طلا جواهر سازی اروپا و آمریا وجود دارد که پرین نامیده می شود. هر گرین برابر با648 گرم است..
ینی ویت واحد اندازه­گیری دیگری در سیستم تروی است. هرپنی ویت برابر با 24 گرین است.
تذکّر:
در ترازوهای معمولی که در آنها از وزنه استفاده میگردد وزن هر وزنه یاسنگ برروی آن حد گردیده است و بهتر است پس از توزین طلا و جواهرات باتر از روی معمولی هر سنگ در جای خودش در داخل جعبة چوبی مخصوص قرار دهیم تا دچار سردرگمی و اتلاف وقت نگردیم.
- طلای شرعی:
به مقدار 16 نخود طلای 24 عیار یک مثقال طلای شرعی گفته می شود.

ادامه مطلب ...